Close Menu
Spoed? Bel 06 55 37 00 00 Op spoednummer geen APP/SMS (doorgeschakeld)
Geen spoed? Bel dan tijdens spreekuur
Ma t/m vr van 8.00 - 9.00 uur: 0252-534340

Generalist en specialist

 

VERDUIDELIJKING VOOR BEROEP PAARDENARTS

 

Geneeskunde voor de mens kent veel functiesplitsingen (denk aan de huisarts met vele verwijsbriefjes, de aparte radioloog, de zeer uitgebreide lijst specialisten in het ziekenhuis enzovoorts). Wat een humaan arts wel en niet doet, is via de beroepsnaam direct al veel duidelijker, dan bij het beroep "paardenarts", waar veel minder functiesplitsingen zijn.

Voor paardenartsen is er relatief veel meer ruimte, om het vak in te gaan kleuren. Een nadeel van deze ruimte is dan wel dat de algemene naam "paardenarts" vervolgens niet goed duidelijk maakt, wat een bepaalde paardenarts of praktijk nu exact wel en niet is gaan doen.

Daarom op deze pagina extra toelichting, hoe het nu precies komt dat ons vak zoveel breder is en welke verschuivingen er thans in het beroep gemaakt worden.

Binnen de mogelijkheden die er zijn, werken we bij Paardendokters aan het invullen van onze praktijkmissie. Deze hebben we zeer eenvoudig gesteld, "niet meer of minder geneeskunde, dan handig". Het is nu eenmaal een feit dat onnodig medisch behandelen nooit handig is. Daarentegen zien we dat te weinig of incorrect gebruik maken van behandelmogelijkheden, onnodige problemen voor paarden veroorzaken.

Via deze gedachte ontwikkelden we ons eerst door in generalistische behandelingen. Opvolgend voegde we veel specialistische medische kennis toe maar ook kennis uit niet puur medische omliggende gebieden. Alleen overzicht op mogelijkheden en kennisgebieden kan er toe leiden paardengeneeskunde, binnen de totale verzorging van het paard, een optimaal passende rol te geven. 

 

VAN ALGEMEEN BEVOEGD DIERENARTS NAAR BEKWAAM VOOR PAARDEN

Iedere dierenarts is na zijn studie diergeneeskunde, zelfs als deze zich aan het einde van de studie al iets verder specialiseerde in een diersoort, toch altijd een algemeen bevoegd dierenarts voor alle diersoorten. Het vak dierenarts is echter in praktijk zo breed, dat algemeen bevoegd nog zeker niet hetzelfde is, als algeheel bekwaam. Echt bekwaam kan een arts pas gaan worden door verder te leren in praktijk. In praktijk volgt veelal diersoortspecificatie, maar binnen het werken met een bepaalde diersoort, zijn er ook weer vakjes binnen dat vak. Zo ontstaan er bij paardenartsen specialisten en generalisten, maar zeker ook combinaties hier in.

 

PAARD IS EEN BIJZONDER GROOT WERKGEBIED

Na 20 jaar werken met "alleen" paarden, doen we inmiddels natuurlijk echt wel alle gangbare onderzoeken en behandelingen bij paarden. Maar in dit vak komt er gelukkig altijd wel weer iets nieuws bij te leren. Dit reden is niet dat er ontzettend veel veranderingen zijn in de geneeskunde zelf, veranderingen die er zijn, zijn niet zo groot. De reden is dat paardengeneeskunde in totaliteit een heel groot werkgebied vormt, vele malen groter dan men op voorhand vaak denkt.

De vraag kan dan natuurlijk gesteld worden hoe het komt, dat dit werkgebied zo groot gemaakt kan worden?

 

1. ER ZIJN WEINIG "ECHTE" UNIVERSITAIRE SPECIALISATIES

Bij paardenartsen zijn er niet veel "echt specialistische medische universiteitsartsen". Met pathologie, voortplanting, voeding, chirurgie en anestesie, radiologie (voor alle diersoorten) en de inwendig specialist, is de opsomming compleet. Specialisten worden natuurlijk pas ingeschakeld op het moment dat hun bijzondere kennis op een specifiek gebied nodig is. Bij medische specialisten gaat het altijd om goed beschermde titels, uitsluitend te gebruiken door artsen, die daarvoor zeer specifieke universitaire vervolgopleidingen afgerond hebben.

Omdat er in paardengeneeskunde relatief weinig echte medische specialisaties zijn en specialisten graag praktijkgerichte cursussen geven, krijgen algemeen paardenartsen na hun studie, bijzonder veel mogelijkheden om via werk en bijscholing op een gebied, verder de diepte in gaan. Zo kunnen ze door veel verschillende soorten aanvullende scholing en ervaringen heen hobbelen, of niet. Na enige jaren worden zo verschillen in vaardigheden steeds groter.

We maken onderscheid in nascholling, op bepaalde gebieden is er natuurlijk verandering, zoals bijvoorbeeld wondverzorging. Echter, deze veranderingen zijn relatief nooit zo groot. Vervolgens is er binnen dit vak heel veel bijscholing, verdere verbreding en verdieping op onderwerpen, mogelijk.

 

2. VEEL OVERDRACHT VAN SPECIALISTISCHE ARTSENKENNIS

Omdat er, internationaal gezien, toch echt veel paardenartsen werkzaam zijn, is de vraag en inmiddels ook het aanbod commerciele vervolgopleidingen en -cursussen voor bijscholing enorm groot. Met betrekking tot mogelijke verdere verdieping in medische kennis zagen we afgelopen jaren dat sommige "echte artsenspecialisten" zeer diepgaande medische vervolgopleidingen zijn gaan opzetten, zodat "normale" paardenartsen praktische specialistische kennis eigen kunnen maken.

Iselp vinden wij hier het allermooiste voorbeeld. Iselp zet internationaal nu zeer hoogwaardige educatie neer, voor het beter onderzoeken en behandelen van paardenkreupelheden en veel betere inzet van echografie. Toen we 20 jaar geleden er voor kozen "alleen maar paarden" te gaan doen, konden we alleen maar hopen dat het mogelijk zou worden via veel losse cursussen en Iselp, in de loop der jaren zo veel aanvullende specialistische kennis over zoveel verschillende blessures zouden kunnen verzamelen! Een mooi detail in zulke specifieke opleidingstrajecten is, dat men ballast in opleidingen, wetenswaardigheden waar je in praktijk niets mee kunt, achterwege laat. Uitsluitend focus leggen op het binnenhalen van praktisch handige kennis kan het praktische leertraject aanzienlijk verbeteren.  

Maar ook op andere gebieden in paardengeneeskunde, wordt veel specialistische kennis en werk naar het veld overgedragen.  Zoals op inwendig gebied en tandheelkunde. Via een slang met camera en extra scholing goed worden in het gericht behandelen van irriterende maagzweren, helpt echt veel paarden snel weer een blijer lever te leiden en de gevolgen in toom te houden. De slang en camera werken nu ook prima bij de eigenaar op stal, zo is de drempel echt specialistisch met zweren om te gaan, dus steeds lager te worden. Bij tandheelkunde vonden we het ooit spannend toen we de eerste kiezen leerden vijlen. Tanden trekken kon nog wel, maar de achterste kiezen begon je niet aan want te moeilijk om eruit te krijgen. Nu leerden we met allerlei nieuw gereedschap achterin een kies van elf centimeter diep, netjes uit een kaak te vissen en duwen, terwijl het paard nog gewoon op de benen staat. Moeilijker werk, maar paarden gaan nu minder snel de operatiekamer in.

Weinig universitaire specialisaties en bijzonder veel overdracht. Alles is erop gericht paardengeneeskunde steeds praktischer te maken. Spring je in, dan kan je een algemener vak heel veel verder uitbreiden.

 

3. VEEL AANVULLENDE KENNIS

Ook zijn er afgestudeerde paardenartsen die hun kennis als normaal paardenarts niet verder gaan opbouwen, maar er bijvoorbeeld alleen kiezen gaan vijlen of louter als manueel paardentherapeut gaan werken en het werk als paardenarts de rug toedraaien. Daar kunnen heel verschillende redenen voor zijn, een groot voordeel is dan natuurlijk dat men niet meer mee hoeft te draaien in 24/7 spoedservice dienstverlening. Alhoewel je de meest bijzondere artsenervaringen eigenlijk toch echt op doet in de spoeddienst, hebben veel extra spoeddiensten, zeker naast een fulltime baan, veel impact op priveleven.

Het gaat bij deze specialisaties niet om puur medische specialisaties, waarvoor men uitgekozen moet worden op een universiteit, maar eigenlijk om aanvullende opleidingen op andere gebieden, die vaak ook nog voor niet-artsen toegankelijk zijn. Een paardenarts mag en kan dit soort opleidingen er natuurlijk ook nog bij doen. In vergelijking tot de artsenspecialistische opleidingen, gaat het hier om kleinere en eenvoudigere opleidingen, maar in praktijk kunnen ze wel degelijk iets toevoegen.

Wat bij de algemene paardenarts wel altijd anders wordt, is de communicatie na het afronden van zo een opleiding. Zo haalden we als algeheel werkend paardenarts tienen op de opleiding osteopathie en hebben we examens afgenomen enz, maar gaan we ons niet opeens  "manueel specialist"  noemen. Zeker wel kwaliteit in dit vakgebied, maar het is niet het enige vakgebied met betrekking tot het paardenlijf dat we volgen.

We pakten er diverse gebieden bij, zoals voeding, gebitscursussen en osteopathie. Als osteopaath leer je dan bijvoorbeeld als tandarts weer veel verder na te denken over de stand van de kaak. Zo sluiten dingen aan, ontstaat breder overzicht. Hoe meer gebieden je combineert, hoe mooier het gaat vallen.Via toename in overzicht en het denken in verbanden tussen onderdelen, ga je in praktijk soms wel degelijk een andere route uitstippelen voor het paard en de eigenaar.

 

TRADITIONELE LIJNEN EN VERVAGING DAAROP

Bovenstaande ontwikkelingen zijn niet de enige oorzaak van verschuivingen in het beroep. Het beroep paardenarts kende jarenlang een traditionele strakke "lijnenindeling", die de puur medische algemene dienstverlening op stallen (eerste lijn) en de dienstverlening op klinieken (tweede lijn), sterk opsplitste. Door het mobieler worden van onderzoeksapparatuur en voor iedereen beschikbare overdracht van specialistische artsenkennis, is het klassieke locatieverschil tussen de eerste en de tweede lijn, vrij snel aan het vervagen. Dan is er een derde lijn, dit is de lijn met extra zware apparatuur en chirurgie bij liggende paarden. Deze lijn zal er altijd blijven, maar kennisoverdracht zorgt er nu voor dat de paarden die daar terecht komen, daar echt niet steeds voor niets staan.

 

EEN HELDERE KOERS

We hebben al sinds oprichting van Paardendokters een heldere praktijkmissie (waar we echt voor staan en gaan): de kern van ons vak is natuurlijk steeds beter leren, niet meer of minder medisch in te grijpen, dan handig.

In de praktijk is het natuurlijk de kunst, paardeneigenaren zo goed mogelijk te helpen bij de zorg van het paard door geneeskunde een juiste plaats te geven. Paarden alleen te laten door stappen in lijnen, als dat nodig is maar deze stap dan wel graag op tijd. Een andere kunst in de praktijk is dan gelijkertijd, geneeskunde niet te isoleren van algehele zorg. Goede geneeskunde is onderdeel, maar progressie bereiken voor het paard betekent regelmatig dat het zeer handig is als we andere factoren in de zorg, zoals voeding, manuele therapie enz echt goed kennen.

Om deze missie steeds beter in te vullen, is goed overzicht nodig op alle mogelijke problemen en praktische oplossingen, zowel medisch als praktisch. Wij zijn daarom begonnen, bij het begin, extra ervaring en kennis op doen in de eerste lijn, de dienstverlening op stallen. Daarna investeerden we heel veel tijd in opbouw van de tweede lijn (alle kliniekwerk behalve liggend opereren) maar zeker ook in omliggende kennisgebieden, zoals manuele therapie enz. Iedere arts door loopt een eigen ontwikkeling. Op de pagina "ons team" verfijnen we de invulling per medewerker, iedereen neemt op dit pad een eigen plaats in. Van "generalist" groeiden we in zeer bepaalde gebieden door tot "specialist", de combinatie zorgt er nu voor, dat we zeer goed overzicht hebben op zowel de eerste en tweede lijn. Of de gewenste locatie voor het werk nu praktijk of stal is, wij doen nooit alleen de apparatuur de auto in, maar zetten er een flexibele arts naast met alle bijbehorende kennis en ervaring naast, die bij een ervaren kliniekpaardenarts hoort. Want wat we bij deze nieuwe ontwikkelingen niet moeten willen, is de plaats van het beoordelen en de plaats van de aanwezigheid van skills, uit elkaar trekken. 

Na enige tijd werken, zijn alle artsen in vaste dienst bij Paardendokters, automatisch Erkend Paardenarts. Extra kennis op doen vinden wij belangrijk, de erkenning verkrijgen en behouden is een logisch gevolg. Wel hebben we binnen de erkenningen als praktijk expliciete keuzen gemaakt, daar dus ook een pagina met toelichting over. 

Een wens geneeskunde in de optimale balans te plaatsen, leidde bij ons tot keuze voor een specifieke route. 

 

 

 


ALGEMEEN PAARDENARTS, EEN SIMPEL BEROEP?

We zijn er ons er volledig van bewust dat "algemeen paardenarts" echt erg simpel en niet zo goed klinkt. Er zijn namelijk ook echt paardenartsen die in de loop der jaren nauwelijks iets wilden bij leren of dat niet mochten van de baas, die voeren eenzelfde titel. Gelijkertijd zijn we er dan weer blij mee, dat het beroep zoveel ruimte geeft voor doorontwikkeling!

NAAR VERDERE TOELICHTING

Vanuit onze missie paardeneigenaren een goede balans te kunnen bieden, "niet meer maar ook niet meer geneeskunde, dan precies handig", zijn we als praktijk in de loop der jaren heel nieuwe dingen gaan doen maar ook heel bewust bepaalde dingen niet gaan doen. We lichten dit verder toe op de pagina niet meer, niet minder. Ook per medewerker geven we graag een gedetailleerder overzicht over de koers die wij samen varen.

Een leven met paarden is interessant en dan ook veel leuke paardeneigenaren in onze praktijk, alle reden om ons te verheugen op de volgende jaren!