Close Menu
Spoed? Bel 06 55 37 00 00 Op spoednummer geen APP/SMS (doorgeschakeld)
Geen spoed? Bel dan tijdens spreekuur
Ma t/m vr van 8.00 - 9.00 uur: 0252-534340

Osteopathie

 

 

EEN NUCHTERE EN OBJECTIEVE CONTEXT

Twee citaten die wij vonden op andere internetpagina’s over osteopathie bij paarden:

  • "Osteopathie geeft uw paard vleugels"
  • "De oplossing voor al uw problemen"

Reguliere artsen krijgen in het algemeen geen warme gevoelens bij dit soort “wervende” teksten. Wij ook niet. We behandelen immers dagelijks bewegingsproblemen die aantoonbaar effectiever via reguliere geneeskunde behandeld kunnen of moeten worden. Wij houden wat meer van een nuchtere en objectieve context, dan van geschreeuw en brochureteksten.

Vervolgens geldt wel dat bij bepaalde bewegingsproblemen osteopathie soms opvallend positieve effecten kan hebben. Osteopathie is altijd behandeling van het gehele paard, dus niet alleen hals en rug maar zeker ook alle gewrichten rondom de hals en rug. Wat men bij osteopathie niet onderschat, is dat de rug een brugfunctie heeft, in haar functie nooit alleen is. Een osteopaath ziet graag dat hals en benen de rug op natuurlijke wijze in beweging kunnen blijven zetten.  

 

VERDERE VERDIEPING IN BEWEGINGSPROBLEMEN

Als paardenarts heeft Hans veel interesse in bewegingsproblemen. In eerste instantie verdiept hij zich daarom steeds verder in de reguliere methoden: deze zijn gericht op het opsporen en behandelen van de medisch aantoonbare primaire oorzaken. In de praktijk kunnen er echter meer oorzaken zijn waardoor de beweging of het gedrag van een rijpaard op ongewenste manier gaat afwijken van verwachtingen, die je op basis van confirmatie en arbeidsomstandigheden kan hebben. In praktijk delen paarden hun problemen ook niet in vakgebieden in. Sterker: in praktijk combineert het paard onze vakgebieden vaak. Het is echter zaak zoveel mogelijk probleem en oorzaak aan te pakken. Ook vanuit het oogpunt van preventie is het belangrijk dat het paard overal vrij kan bewegen, zodat de trainer het paard vervolgens kan begeleiden, op gezonde wijze eigen en nog wat ruitergewicht te dragen. Focus op de mogelijkheid gewicht goed te blijven verdelen zodat de trainer natuurlijke verbindingen kan versterken, is de achterliggende gedachte in vakgebieden zoals osteopathie en zadelpassen.

 

EQUINE DIPLOMATE OF OSTEOPATHY (EDO)

Het is thans zo dat iedereen die kan duwen op wervels, zich osteopaat kan noemen, want het is geen beschermde titel. In praktijk gebeurt het dus ook wel dat de uitvoering verre van optimaal, mensen betalen voor behandelingen, die soms ver onder de maat zijn. Het effect is dan minder.

Hans rondde zijn opleiding voor paardenosteopathie af met tienen en mag zich al enkele jaren Equine Diplomate of Osteopathy (EDO) noemen. De tweejarige opleiding hiervoor bestaat in Nederland sinds 2006 en wordt inhoudelijk begeleid door Janek Vluggen. Janek Vluggen is een van de grondleggers van de doorontwikkeling van humane osteopathie naar paardenosteopathie.

 

BEWEGINGSSYSTEMEN IN OSTEOPATHIE

Een lichaam bestaat natuurlijk niet alleen uit losse botten, spieren en pezen. Alles staat in verbinding en het is in die verbindingen, waarin we lichaamsgebruik van paarden via training kunnen verbeteren. Tijdens de opleiding Equine Osteopath leert men verder te denken in zogenaamde bewegingsketens in het lichaam. Ketens omvatten altijd onderdelen van alle bovengenoemde bewegingssystemen. De osteopaat onderscheid drie bewegingssystemen:

  • Het parietale systeem. Het voor ons bekende bewegingsapparaat bestaande uit botten, wervelkolom, spieren, pezen, banden en gewrichten.
  • Het viscerale systeem. Dit systeem omvat alle organen binnen het lichaam, denk aan spijsverterteringsorganen maar ook aan bijvoorbeeld geslachtsorganen.
  • Het craniosacrale systeem. Dit systeem bevat schedel, hersenvliezen, hersenvocht, zenuwen en het heiligbeen.

 

BEWEGEN TASTBARE DELEN

Het lichaam is een organisme waarin voortdurend beweging plaatsvindt. Bewegingsverlies ontstaat door oorzaken van buiten af (bv. overbelasting) of door oorzaken van binnen uit (bv. ontstekingen). Een osteopaat zoekt of de keten in functie kan zijn, naar voelbare bewegingsbeperkingen (in het parietale systeem). De eigenaar ziet de osteopaat eigenlijk overal aan gaan draaien waar hij bij het paard aan kan draaien: van oor en kaak tot knie en staart. Alles wat we kunnen laten bewegen wordt in diverse richtingen op beweegbaarheid getest. Vervolgens kunnen bepaalde patronen in blokkades in de voelbare regionen (parietale systeem) wijzen naar andere oorzakelijke bewegingsbelemmeringen, soms ook op niet tastbare plaatsen (in het viscerale of craniosacrale systeem).

 

CIRCULATIE

Een osteopaat ziet graag dat alle onderdelen van een keten weer op aangewezen wijzen met elkaar kunnen bewegen. Ontdekken we blokkade, dan is het zaak beweging hierin te stimuleren, zodat een trainer het makkelijker kan op pakken. Oorzaken van de blokkades kunnen mechanisch zijn, of door tussenkomst van het zenuwstelsel. Het zenuwstelsel beïnvloedt de stroming van het bloed, lymfe en de cerebrospinale vloeistof. Minder aan- en afvoer maken een gebied kwetsbaarder voor blessures. Ter illustratie: een klein wondje in een post-trombosebeen bij een mens kan een ernstig probleem worden omdat het zeer slecht zal willen genezen.

Osteopathie is dus gericht op normalisering van beweging in alle gewrichten zodat rug en hals de juiste samenwerking weer kan oppakken. Verdere training hiervan heeft een normalisatie van de circulatie tot gevolg en dit geeft het lichaam zelfherstellend vermogen terug. Het zelfhelend vermogen van het lichaam kan niet op tegen grote anatomische veranderingen hebben plaatsgevonden. In de osteopathie kunnen “bewegingsblokkades” zich niet alleen in de rug, hals en benen voordoen (het parietale systeem), maar ook moeten bijv. buikorganen vrij kunnen bewegen (het viscerale systeem).

 

KETENGEDACHTE

De ketengedachte en het bezien van het lichaam als een geheel maakt dat vanuit osteopathie een opvallend groot aantal methoden ontwikkeld werden om manueel de keten van lichaamsonderdelen te kunnen beinvloeden. Naast overname van technieken uit andere manuele vakgebieden zoals chiropractie (“paard kraken”) ontwikkelde Janek samen met Pascal Evrard bijvoorbeeld nog veel meer bewegingsassen om bijvoorbeeld de beweging van het belangrijke SI-gewricht te beïnvloeden. Vanuit de ketengedachte leerden we ook bijvoorbeeld eierstokken te manipuleren. Onlangs (najaar 2017) ontwikkelde men weer nieuwe technieken om de halsketen te testen en stimuleren.

Een goed getrainde osteopaath is expert in het voelen van ketenproblemen. Een osteopaath kan echter niet alles voelen, zo kunnen kissing spines die niet ontstoken zijn, gewoon meewerken in de keten. Bij het voelen van bepaalde blokkades zal Hans als arts overstappen naar beeldvorming dus regulier onderzoek. Er kunnen namelijk oorzaken zijn voor bewegingsverlies, die je beter op andere manieren kunt behandelen.

 

TAALVERSCHILLEN

Dat bijvoorbeeld manipulatie van eierstokken bij niet ingewijden in de leer van de osteopathie tot verbazing en verwarring leidt, kunnen we onszelf nog heel goed voorstellen. Echter, bedenk dat er in Frankrijk sportpaardenartsen zijn die dravers met rugprobleem soms met verdovende vloeistoffen inspuiten bij de ophangbanden van de eierstokken. Men constateerde hetzelfde probleem, alleen de keuze van behandeling is totaal anders. Wanneer een reguliere arts en een osteopaat echter taalverschillen willen en leren overbruggen en zich daadwerkelijk in elkaars werkgebied gaan verdiepen, levert dit leerzame momenten op. Bij elkaar ontstaat dan een ruimer gezichtsveld en neemt het besef, dat er soms keuzen en combinatiemogelijkheden in behandelingen zijn, toe.

 

PRIMAIR EEN REGULIERE INSTEEK

Als artsenpraktijk willen we medische problemen zoveel mogelijk op, wetenschappelijk bewezen, reguliere wijze onderzoeken en behandelen. Van osteopathie zagen wij in praktijk dat het bij bewegingsproblemen tot verbeteringen kan leiden, mits er geen medische problemen meer zijn. Natuurlijk voeren wij ook preventief osteopathische behandelingen uit.

 

HOE VERLOOPT EEN BEHANDELING?

Indien ervoor gekozen wordt osteopathisch te behandelen, dan kunt u dus merken dat we niet alleen de rug manipuleren. We gebruiken zeker geen hamers, maar directe technieken met de hand en indirecte technieken waarbij het paard zichzelf "behandelt". We willen gebruik maken van ontspanning en gewicht van het paard, omdat hij doorgaans sterker en zwaarder is dan de therapeut. Maar ook omdat het paard zich zo minder snel kan beschadigen. Vanuit deze filosofie is sedatie niet gewenst, dit is ook zelden nodig. Integendeel: menig paard staat tijdens de behandeling te gapen. Het verloop en de duur van de behandeling hangt af van hetgeen gevonden wordt. Zijn er geen bijzonderheden dan is het paard na 30 minuten klaar. Maar er zijn ook behandelingen die in totaal 1,5 uur bedragen.

We gooien hier een knuppel in het hoenderhok. We zij tegen manuele therapievormen waarbij er te veel tegen de rug zelf geduwd word of te frequent "gekraakt" wordt, omdat het stelsel volgens ons daardoor uiteindelijk kan verzwakken en de deur open gezet wordt voor chronische klachten. Een osteopatische behandeling stimuleert mogelijkheden in de mechaniek, zodat een trainer het makkelijker in verbinding kan houden, zodat de bloedsomloop en belasting van gewrichten beter kan worden.  

 

GROTE IMPACT

Een van de grootste problemen van osteopathie is het feit dat eigenaren de impact van een behandeling soms onderschatten. Niet altijd is alles gelijk los, soms is na een maand een volgende behandeling nodig. Na behandeling mag het paard al snel weer rustig opgebouwd worden.

Vooral eigenaren van sportpaarden zijn erg bang dat het paard in rustiger werk terugvalt in conditie, maar dat is niet zo. Onthou ook dat het paard alleen mechanisch met een hals in neutrale positie (neus op loodlijn) naar totale verbinding toe gewerkt kan worden.

 

TITELS EN CERTIFICERING

De zoekende consument kan gecertificeerde humaan osteopaten herkennen aan de titel MDO en DO en controleren in het NVO-register. Dit register staat tevens voor preventie van wangedrag en het volgen van bijscholing. Het woord paardenosteopaat is helaas nog geen beschermde titel.  Men werkt daarom thans aan een internationaal, opleidingsinstituut overschrijdend EDO-register. Ook elders opgeleiden kunnen, soms na enige bijscholing, dan de EDO titel behalen. Dit register kunt u hier raadplegen.

Hans volgde de intensieve opleiding en nascholingen van Janek Vluggen met veel plezier. Wij willen deze opleiding dan ook zeker verder aanbevelen bij paardenartsen en fysio's: de drive van Janek zaken verder te doorgronden zal bij iedereen met oprechte interesse in bewegingsproblemen, aanstekelijk werken.

Grondlegger Janek Vluggen Osteopathie
osteo Osteopathie
osteo2 Osteopathie
ruggebruik Osteopathie