Zand in de darm

Kennisbank artikel

Wat je wilt weten over zand en de paardendarm

Het completere beeld over zand in de paardendarm

Op diverse plaatsen zien we op internet halfbakken informatie bij dit onderwerp.

Omdat zand in de paardendarm, zandonderzoek en werken aan zandafname in de paardendarm een serieus onderwerp voor het welbevinden van paarden kan gaan vormen, geven we hier graag een wat completer beeld.

Wanneer is er een zandprobleem in de paardendarm?

Zandopname is doorgaans geen probleem voor een paardendarm, zo lang het kleine beetjes zijn en het zand normaal, dus via de mest, weer mee naar buiten genomen kan worden.

Sommige paarden nemen echter te lang, te veel zand op of scheiden het zand niet meer goed uit via de mest. De peristaltiek in de darm kan dan verminderen. Zo kan zand wel een groeiend gezondheidsrisico gaan vormen.

Uiteindelijk kan door het hoge gewicht van een te grote verzameling zand in de darm, de peristaltiek van de darm steeds verder worden belemmerd, wat eerst kleine en uiteindelijk grotere gevolgen kan geven.

Symptomen zandproblemen

Het is ook hier weer belangrijk eerst te onthouden, dat er voor alle symptomen ook weer andere oorzaken zijn. Ook hoeft een paard niet alle signalen, tegelijk te laten zien.

Mestwater of dunne poep
Het paard kan minder fit worden, lusteloos.
Het paard eet zijn hooi zeker wel! Maar uiteindelijk toch vaak net een fractie minder dan een vergelijkbaar paard. Dat kan je zien door meten. Het paard kan daar door gaan afvallen, maar dat hangt ook af van het voer zelf. Denk aan degene die voornamelijk op chocola en cola leeft, dan gaat bij iets minder opname het afvallen niet snel.
Maagzweren kunnen door zand in de darm veroorzaakt worden.
Milde en/of heftigere koliek.
De weerstand van het paard gaat afnemen.

Overige signalen op zandproblemen ?

Er zijn dus signalen van paarden die bij zanddarmen horen, maar heel erg specifiek, zijn ze helaas ook niet. Bovendien willen we ze graag bij voorbaat al liever voorkomen. Er zijn nog meer signalen:

Als een paard veel hooi of gras at dat in een zanderig oppervlakte ligt, (dat kan ook een betonnen paddock zijn, iets verder met zand gevuld via wind en hoeven), is alertheid uiteraard logisch.
Soms zien wij bij normaal mestonderzoek soms al te veel zand. Omdat we de mest dan nat maken en het zand dan natuurlijk gewoon naar de bodem van het bakje zinkt. Of we voelen het zand al gelijk tussen de handschoentjes. Als de mest dan vers van bovenaf gepakt was en er op dat moment niet toevallig een hevige zandstorm was, dan komt het waarschijnlijk uit de darm.
Ook kan het gebeuren, dat we bij rectaal onderzoek van het paard tijdens koliek, veel zand tegen komen. Helaas is er dan al koliek. Geeft het “opvoelen” een arts een grote hand zand, dan wil je daar natuurlijk iets aan gaan veranderen, om de kans te verkleinen dat de koliek later terug gaat komen.

Hoe veel risico geven zandproblemen aan een paard?

Het risico dat kan ontstaan bij zandproblemen is sterk variabel want is natuurlijk afhankelijk van de uiteindelijke (!) hoeveelheid. Gelukkig blijft het vaak bij hinderlijke, maar nog wel hanteerbare klachten. Soms geeft zandopname hele zware klachten, omdat de hoeveelheid zand echt verbazingwekkend sterk kan op lopen. In de extreme situaties verstopt een pony of paard soms ongelofelijk veel zand in de darm. Grote hoeveelheden zand in een paardendarm geven dan leed en hoge onkosten (spoedvisites, soms zelfs een koliekoperatie of euthanasie).

Een koliekoperatie is nooit fijn, maar geeft bij veel zand ook nog hogere kans op complicaties. De darm die echt vol zit leegzuigen, is niet altijd makkelijk: de darm kan niet goed opgepakt worden, want gaat onder zo veel gewicht heel snel scheuren. Kortom: deze situatie wil je vermijden, preventief ingrijpen is per definitie het enige sleutelwoord.

kun je zandproblemen herkennen aan de voeropname?

De voeropname bij te veel zand in de paardendarm gaat uiteindelijk meestal wel iets veranderen. Paarden met veel zand gaan veelal nog normaal eten, maar voelen zich doorgaans wel iets sneller “verzadigd”, de darmpassage gaat immers trager worden. Het paard eet dus wel, maar meestal niet exact de bij zijn omvang passende hoeveelheid voeding in de normale tijd.

Als je in de gelegenheid bent goed te meten, kan steeds iets trager eten al een indicatie zijn, dat er iets speelt. Meten is weten, veranderingen in eetgedrag die gestaag een langere tijd duren, terwijl de andere paarden wel normaal alles in de tijd blijven op eten, betekenen vaak dat er iets speelt.

Kan zand in een paardendarm maagzweren gaan veroorzaken?

Ja, zand in de darmen kan uiteraard ook maagzweren gaan veroorzaken, als het paard door het zand steeds net minder eet dan het eigenlijk zou moeten eten, staat de maag langer leeg. Maar er is gelukkig zeker geen wetmatigheid, dat er bij aangetoonde problemen met zand, gelijk ook altijd maagzweren zijn.

Uiteraard geldt dat je bij aanwezigheid van de combinatie, een grote hoeveelheid zand dan natuurlijk graag als eerste wil gaan terugdringen. Simpelweg omdat het andersom, praktisch niet goed effectief gaat werken.

Kun je zandproblemen in darm met het blote oog zien?

Nee. Het zou veel fijner zijn, maar helaas missen we hier dat makkelijke kijkluikje en zijn er ook nog andere reden dat er darmproblemen kunnen zijn. Je kunt via veel zand in mest wel weten, dat er veel zand door de darm gaat.

Maar dan weet je nog niet, of er veel zand in de darm achter bleef. Soms kun je het voelen, maar waterdicht is dat helaas niet.

Vervolgens zijn er natuurlijk altijd weer bijzondere mensen die alles aan de buitenkant rechts, menen te kunnen “voelen”, zelfs via de telefoon. Het enige nadeel is dan nog, dat deze diagnoses zeker niet altijd gaan uitblinken in betrouwbaarheid, wat soms best riskante situaties kan gaan geven.

Dit maakt dat we het antwoord “nee” hier dus alsnog prima neer mogen zetten.

Wat doe je bij vermoeden dat er echt te veel zandopname is of was?

Een verdere opname van zand gaan beperken, is natuurlijk een belangrijke maatregel. Maar dat zal soms niet altijd volledig te regelen zijn of voldoende zoden aan de dijk zetten.

Vervolgens kun je een vlozaadkuur geven om afname te stimuleren. Wil je weten of het er dan uit komt, dan kan je met plastic zakjes dit testen.

Bij echte klachten en twijfel is het soms al slimmer een rontgenfoto ter controle gaan maken, want dat weet je toch een heel stuk meer informatie dan bij beetje gissen aan de buitenkant. Wij hebben daarom permanente korting op deze foto’s en het maken van foto’s op de praktijk is goedkoper dan een spoedvisite in het weekend, avond of nacht ongeacht welke praktijk u verkiest.

Wanneer komt veel zand naar binnen?

We zien de meeste zandproblemen bij paarden die op zanderige ondergrond aten, omdat ze het zand dan steeds actief door slikken. Dat kan een zandpaddock zijn met hopelijk aparte voerplaats, maar ook een schraler wordend weiland. Een zandpaddock of een betonnen paddock waar toch veel zand in waait of ingelopen wordt. In het algemeen roepen mensen erg vaak dat hun paard geen zand eet “mijn paard eet geen zand”. Zelfs terwijl je daar als dierenarts dan met een hele handschoen vol staat en allerlei plukjes in zand ziet liggen. Ons beroep is soms heel bijzonder, want we werken natuurlijk helemaal niet alleen met paarden, maar ook met mensen.
Dan zijn er nog paarden die heel graag heel veel spelen met zand. Dat geeft na dit verhaal wellicht enige stress. Maar fijn te weten is, dat ze dan meestal toch minder naar binnen werken dan paarden, die daadwerkelijk eten in de buurt van (soms niet eens zo veel zand). Het verschil zit hem waarschijnlijk in slikken. Laag water drinken, daar komt natuurlijk wel weer wat meer zand in mee.
Wat ook kan, is dat het paard helemaal niet zo veel zand at, maar de basis van het zand in de darm, al enige tijd geleden naar binnen gewerkt is, bijvoorbeeld in de nazomer op het weiland of bij een vorige eigenaar die “nooit problemen heeft gehad”. Enkele extra hapjes zand per dag, worden dan ook voldoende om klachten te gaan versterken.

Geldt er garantie bij de werking van psyllium?

“Mijn paard kan geen zand meer hebben, want ik gaf al een vlozaadkuurtje.”

Die opmerking is niet uniek. Maar we moeten onthouden dat er geen garantie staat op de verpakking van de vlozaadkuur! Althans, we hopen dat niemand dat er op gaat zetten, want de darm moet het werk daadwerkelijk op kunnen pakken.

Een test met een poepzakje, een kuurtje vlozaad, zegt ook niet dat er geen zand in de darm meer kan zitten!

Wat je als eigenaar wilt weten is dat wanneer de hoeveelheid zand te hoog werd, dit soms niet meer voldoende gaan reageren op een normale kuur. Echt hele gevaarlijke hoeveelheden ontstaan juist, doordat er steeds maar geen zand in de mest zit: de peristaltiek is immers al te veel verlaagd.

Natuurlijk zijn preventieve maatregelen zoals zandopname beperken en vlozaadkuren super nuttig! Echter, bij combinaties van omstandigheden kan het beter zijn gewoon een rontgenfoto te nemen.

Een foto nemen klinkt misschien heel dik en duur, maar een foto op de praktijk geeft meer zekerheid en is vele malen goedkoper dan allerhande supplementen kopen die niets toevoegen en misschien daarna alsnog een ongeplande spoedvisite, of twee, er bovenop.

Grootse voordeel is dat je ook gelijk weet, hoe groot het zandprobleem nu eigenlijk daadwerkelijk is en wat we dus wel en niet moeten gaan doen.

Het liefst zien we natuurlijk geen zand in de darmen, want de darmfunctie is belangrijk voor gezondheid. Vervolgens kan een beetje zand of heel veel zand in de darm, dat is immers niet hetzelfde gezondheidsrisico dus pakken we beter iets anders aan!

Op vlozaad verpakkingen mag van van alles staan, maar het is goed het product in de juiste context te blijven zien.

Hoe kun je de zandopname door paarden verlagen?

Hou het ruwvoer altijd volledig uit de buurt van zand. Let er dan ook op:

Restanten ruwvoer zie je liever niet in het zand belanden, want het is natuurlijk heerlijk om die sprieten alsnog op te neuzelen. Maar dan komt het alsnog steeds in kleine beetjes mee naar binnen. In vergelijking met paarden die helemaal niet op zand eten, komt zo zelfs veel naar binnen.
Onderschat niet hoeveel zand paarden in hun hoeven van de bak naar een betonplaat en wat soms in kan waaien. Hou waar nog mogelijk ook rekening met deze factoren bij de keuzen.
Is er zand in de buurt dan kan een grote voerbak of meerdere voerbakken en wat netten er in, het liefst op een andere ondergrond voor de laatste plukjes, is beter. Kies voor veilige voerbakken, waar geen benen in vast kunnen komen.
Denk bij zand niet alleen aan los liggend hooi in paddocks. Ook in kaal weiland met enkele sprieten gras, kan bij het uittrekken van die sprieten, veel grond mee komen. Op de wei kan bij zanderige grond en te kort gras, tijdig gaan bijvoeren uit een bak.
Is de grasgrond te schraal en vindt het paard die paar sprieten gras toch nog lekkerder dan hooi? Dan is een echte zandbak vreemd genoeg toch een handigere plek.
Sommige paarden maken van een zandpaddock graag een maanlandschap. Binnenkomen van zand in de darm moet via echte slikbewegingen, dus door te spelen neemt het paard normaal niet perse gelijk heel veel zand op. Maar sommige paarden maken daar dan weer een potje van. Paarden die veel in de paddock of wei veel graven en daarbij echt gaan likken of hapjes nemen zoeken vaak naar mineralen. Op zand kan een mineralenblok dan handig zijn, vaak scheelt dat al kuilen dichtgooien, wat uiteindelijk toch ook al nooit ons favoriete paardenhobby onderdeel wordt.
Wilgentakken enzovoorts zijn natuurlijk leuk om op te laten op peuzelen, maar liggend in het zand of op een zanderige betonbodem, vinden we dat peuzelen dan weer een stuk minder leuk.
Kijk naar het hooi, zitten hier halve molshopen in, dan kun je die stukken er wellicht uit halen.

Natuurlijk zijn adviezen niet altijd overal goed of volledig uitvoerbaar. Maar meestal kom je met wat eenvoudige aanpassingen al heel ver. Vervolgens is het belangrijk te weten dat de peristaltiek van de darm ook nog door andere onderwerpen beïnvloed, die niet altijd direct op te merken zijn.

Waarom psylliumzaad bij zand voor paarden?

Zandproblemen kunnen helaas zeer hardnekkig worden als de peristaltiek eenmaal verminderd is.

Is er mogelijk toch veel zand binnen gekomen of zijn er milde gerelateerde klachten dan wil je weten dat een psylliumkuur (oftewel “vlozaadjes”) een gelachtige massa in de darm vormen, welke het zand wat makkelijker mee neemt.

Waar koop je een psylliumzaad ?

Een kuur kan je overal bestellen, maar let er wel op dat je wel altijd gelijk echte zaadjes gebruikt. Er zijn helaas zandkuren voor paarden te koop waar de hoeveelheid vlozaad maar 20% is.

Wij hebben psyllium zaad uiteraard ook op voorraad omdat we het zelf ook gebruiken bij patienten.

Welke dosering psylliumzaad ga je geven tegen zand?

Er staan hele vreemde adviezen op internet bij ogenschijnlijk betrouwbare bronnen waar zelfs de term “eerlijk” in zit. Peperdure vlozaad met verkeerde doseringen? Het eerlijk bedoelde nut ontvang je dan niet. Een theelepel psyllium per dag zet totaal geen zoden aan de dijk. Ook niet als de titel van de vlozaadverkoopsite erg veelbelovend is.

Bij heel sterk vermoeden ga je snel naar 1 gram per kilo paard (!) en minimaal 7 dagen. Veel zaadjes dus! Afhankelijk van de situatie kunnen we de ideale dosering en duur nog iets aanpassen, maar ga niet onbeperkt lang psyllium geven.

Hoe voer je zo veel psyllium?

Een gram per kilo paard per dag zijn al heel veel zaadjes! Veelfraten daargelaten, zal ook niet ieder paard zo veel zaad een fijne traktatie vinden.

Meestal kan het verdelen over de dag en nat maken en mengen met iets lekkers (appelmoesje, komkommertje) nog wonderen doen. Let er wel op dat als het zaad nat is, het ook echt vrij snel naar binnen moet. Anders gaat het zijn werk doen in de emmer, daar heb je weinig aan.

De mestbal-in-zandzakje test

Bij twijfel of je paard zand er uit werkt, kun je zelf een onderzoekje van de mest doen met een plastic zakje. Zit daar namelijk gelijk al veel te veel zand in, dan weet je al dat er veel zandopname was en dat het preventief handig is, actie te ondernemen. Hieronder beschrijven we hoe je bij twijfel, zandonderzoekjes heel makkelijk ook zelf kunt doen en zorgen we dat je het resultaat goed begrijpt.

Hoe doe je dit eenvoudige zand testje ?

Pak een plastic zakje.
Pak vervolgens minimaal vijf net geproduceerde mestballen. Je gaat zoeken naar zand dat uit het maagdarmstelsel komt, dus de bal mag niet op een zanderige ondergrond liggen of al een tijdje in de wind liggen naast een paddock met los zand.
Doe de mest in het plastic zakje.
Gooi daar water bij tot de mest echt voldoende ruim onder water staat.
Hang dan het zakje op, bijvoorbeeld aan een touwtje. Hang het zo op dat alles naar een puntje kan zakken.
Dan breekt het moment aan dat je de mestballen van je paard even mag gaan masseren (en ja.. mensen met paarden doen best rare dingen). Maar zo voorkom je dus, dat de mestballen te hard kunnen blijven.
Wacht dan even 15 minuten en voel dan onder aan het zakje of er veel zand zit.
Wat is dan veel? Wat korreltjes is geen probleem, maar een goede theelepel op 5 balletjes mest is te veel.

Zijn de mestzakjes zonder zand, maar zijn er wel klachten?

Dit zakjesonderzoekje wordt heel vaak beschreven en er zijn zelfs pakketjes voor te koop. Met een zakje en een touwtje.

Zijn er gerelateerde klachten, dan wil je echter wel weten, dat wanneer er dan in de mest geen zand gevonden wordt, het paard dat zand op nam, nog wel veel zand in de darmen kan hebben!

Wanneer het paard veel zand in de darm heeft, zal dat namelijk niet altijd in gelijke mate met de mest mee naar buiten komen. Er kan zelfs een langere periode helemaal niets naar buiten komen, omdat het bij grotere hoeveelheid juist te veel in de darm blijft liggen.

Toch bij twijfel wel zandtestjes doen!

Waarom kan het dan toch handig zijn poep onderzoekjes te gaan doen? Dat is een logische vraag! Omdat uit een onderzoek met rontgen bij paarden met overmatig zand blijkt, dat je ongeveer in 25% van de gevallen, via deze mesttestjes een betrouwbare uitkomst krijgt. In de overige 75% zag men wel veel zand op de rontgenopname, maar kwam dit er dan niet uit via de mest.

In het algemeen geldt ook dat men pas men zakjes gaat testen, als er een vermoeden is. Deze vroeg ontdekte 25% is echter nog altijd beter dan ook geen rontgen laten maken en 100% missen. Door het zandonderzoek een paar keer te herhalen, kan dit percentage van 25% dus zeker ook nog stijgen. Doe het bijvoorbeeld 5 keer op opvolgende dagen en op termijn van een maand weer opnieuw. Het is te eenvoudig, om het niet te willen doen.

Zakje wel waterdicht, uitkomst niet waterdicht

Kortom, bij testjes doen zijn uitkomsten dan zeker niet altijd waterdicht, maar zodra het gaat over het overwinnen van zandbobbels, geeft het toch al gratis weer meer concrete informatie.

Geef je psylliumzaadjes, dan zie je die ook weer terug. Krijg je dan opeens toch deze mooie scherpe foto, dan weet je ook dat je zaadjes daadwerkelijk iets in beweging zijn gaan zetten.

Waarom een rontgenfoto van de buik bij zand?

Bij klachten en twijfel over zand in en uit de paardendarm, kan via een rontgenfoto buik oftewel een zandfoto, veel verduidelijking ontstaan. Op een röntgenfoto zien we dan namelijk:

soms toch maar heel weinig zand (bij klachten zijn er immers ook andere oorzaken mogelijk)
enkele streepjes zand
extreem veel zand (zoals op de foto)

We kunnen vrij nauwkeurig uitrekenen hoeveel zand we zien. Bij geen zand op de foto, uiteraard geen emmers vlozaad. Bij deze hoeveelheid die je op de foto ziet, is de situatie daarentegen wel ernstig en staat de mechaniek van de darmen al onder enorme druk. Het zand moet in korte termijn afnemen, anders gaat het een keer mis. Dan grijpen we beter forser in, dan alleen via vlozaad.

Is een röntgenfoto van de buik duur?

Het is goed te weten dat een ongeplande mobiele weekend of avondspoedvisite tegenwoordig bij alle dierenartsenpraktijken duurder is, dan overdag een geplande rontgenfoto op de praktijk (we schieten met hoge kracht want moeten zeker bij grotere ponies vermogen hebben). Bel bij vragen of twijfels op het spreekuur, na het spreekuur behandelen artsen patienten, dus op het spreekuur bellen met vragen voor dierenartsen, dat maakt ons werk wat minder chaotisch, als het soms kan zijn met heel verschillende soorten patienten en spoeddienst enz.

Hoe maken we een rontgenfoto van de paardenbuik?

Deze rontgenfoto voor zand maken we niet mobiel (tenzij je een smalle minipony hebt). Paardenartsen hebben hier wel maximale scherpte nodig. Daarom schieten wij de buikfoto’s op de praktijk, waar wij speciale stroomkabels hebben liggen. Via het gekoppelde rontgenapparaat kunnen we dan scherper de dieperliggende structuren in beeld brengen.

Wat is een optie bij daadwerkelijke aanwezigheid van te veel zand?

In het geval dat we erg veel zand in de darm signaleren, is het eigenlijk al tien voor twaalf. Het is duidelijk dat de afvoer dus te lang relatief te klein was en met regelmaat verklaren we zo oorzaken van subtiele veranderingen of koliek of maagzweren.

Er is bij grote hoeveelheid natuurlijk zeker gedegen reden, nog sterkere maatregelen te gaan nemen.

Een verdere opname van zand even helemaal volledig terug dringen
Een nog hogere dosis vlozaad (psyllium)
We gaan de darm een paar keer gericht spoelen via een sonde

Met andere worden, we kunnen er nog harder tegenaan werken maar dit doen we voor het paard natuurlijk alleen, als we wel zekerder weten dat het zand de oorzaak is.

Wanneer gaan we zand uit de darm spoelen?

Op een foto zien we natuurlijk verschillende uitkomsten: geen, mildere of zeer gevaarlijke zandvorming. In dit laatste geval kunnen we, indien gewenst, nog sterkere maatregelen gaan nemen.

Het paard of de pony krijgt bij het spoelen een sonde via de neus naar de darm en we gaan de darm van het paard enkele dagen achter elkaar door spoelen, zo dat het zand fors gaat afnemen.

Is de darm van het paard spoelen een vervelende behandeling?

Paarden hebben geen spuugreflex, dus hebben met het spoelen van de darm zelf doorgaans niet veel moeite. Bij sommige paarden is wel een roesje nodig voor ontspanning bij het inbrengen van de sonde, bij anderen kunnen we het makkelijk vier keer herhalen, zonder enige sedatie. De reactie op het inbrengen is dus wel wat wisselend per paard. Bij koliek krijgen paarden overigens ook al snel wat via de sonde dus voor ons is het dagelijks werk.

Kunnen we de darm van het paard altijd vrij van zand krijgen?

Via veel spoelen kunnen we meestal in korte tijd een hele grote afname in gang zetten, zodat het paard uit de risicozone komt, die zwaar abnormale hoeveelheden zand in een darm daadwerkelijk kan gaan veroorzaken.

Het paard staat tijdens behandeling op de praktijk, dat is niet alleen goedkoper maar zo kunnen we het paard ook iets beter in de gaten houden en monitoren wat daadwerkelijk in en uit gaat.

Beweging en darmgezondheid!

Peristaltiek van de darm kan helaas door meerdere reden verminderen, waar je als eigenaar ook niet altijd wat aan kunt doen. Je kunt alleen roeien met de middelen die je hebt om het zo goed mogelijk te krijgen.

Uiteraard geldt dat peristaltiek van de darmen bevorderd wordt, door deze niet te lang stil te laten staan.

Daarom is allereerst voldoende spreiding over de dag van ruwvoeropname belangrijk. Maar de hoeveelheid die daadwerkelijk opgenomen wordt, is dus ook belangrijk. Uiteraard is onbeperkt fijner dan te beperkt, maar het grote ideaal ligt daar tussen in. In werkelijkheid is onbeperkt echt niet altijd beter, dan exacter passend in. Niet ieder mens of paard kan gezond om gaan met volledige vrijheid in bewegingsregimes en onbeperkte voedselvoorraden.

Sommige paarden hebben stilstaan en eten uit de hooiruif tot kunst verheven, aanmoedigen tot meer beweging kan baat geven. Het is heel belangrijk te realiseren dat een dagelijkse hapje stapje beweging in een paddock of paradise voor een paard gemiddeld vergelijkbaar zal zijn, met van de bank op staan en naar de keuken lopen.

Voor een paard met darmproblemen, geldt dat meer beweging de darm enorm kan gaan helpen. Zo is het reeds aangetoond dat al 3x per week 20 minuten intensievere beweging (drafje en wat galop) ontzettend goed is, voor het totale paard. Als het paard nog niet “werkt” terwijl dat wel mogelijk voor hem of haar is, dan is dit dus ook echt een goede maatregel.

Afname koliekbezoek en sterfte door koliek?

Koliek komt veel voor omdat paarden gevoelige darmen hebben. Daarentegen hebben wij geen grote afdelingen oncologie, want paarden slaan dit soort ziekten dan weer over.

Het paard is een specifieke diersoort en feit is dat hard sturen op preventie tegen koliek eigenaren niet altijd gelijk blij maakt. Vroeger was dit meer hooiopslag en vaker hooi geven, dat heeft tot veel verbetering geleid. Tegenwoordig is dit nagenoeg bij iedereen bekend en moeten we voor ons doel weer andere dingen roepen, zoals graag iets minder onbeperkt eten en dik worden en let op dat zand.

De zandkolieker die last heeft van grote hoeveelheden verstopt zand, drukt het aantal koliekbezoeken maar ook het uitvalpercentage door koliek als type koliek, relatief snel omhoog. De totale onkosten zullen dan per eigenaar wisselen, maar feit is dat het emotioneel überhaupt altijd veel leuker is een paard te redden, dan te verliezen.

Welke mate van preventie een eigenaar op enig moment verkiest, dat kunnen paardenartsen maar heel beperkt voor hun paardpatienten bepalen. Wel zal duidelijk zijn dat het totale sterftecijfer door koliek teruggedrongen wordt, als paardenartsen bij vermoeden op zandproblemen, eigenaren voldoende duidelijk uit mogen uitleggen, welke opties hier zijn om preventief sterker in te grijpen. Simpelweg omdat we ook weten dat de tijdszone, deze opties niet altijd overeind houdt.

Gerelateerde Pagina's

Darmproblemen

Meer uitleg over verschillende soorten koliek bij paarden

Spoeddienst

Welke artsen doen bij ons de spoeddiensten en waarom?

Stuur deze uitleg door aan een stalgenoot

MEDISCHE KENNISBANK

Vaker voorkomende vragen en problemen

Contact ?

Bij spoed: niet mailen of appen maar liever persoonlijk contact.

Indien geen spoed: